Bài viết mới nhất
Thứ Bảy, 25 tháng 7, 2015
Có khi là hơi văn cổ lỗ:
Thu một bức nghìn lời tim huyết
Đêm canh trường thức
Bồi hồi máu ứ trong tim
Chày theo ngòi bút hiện lên thơ này
(Gửi vợ miền Nam -Lớp 6, trang 106)
Phải nghe lời non nước gọi chung
Chúng kề, mắt chị thêm bủng lứa say
Chúng đem sắt thép vẩy thân chị …
Ba năm ròng năm
Mắt thường thiêm thiếp bao lần
Vẫn xanh ánh thép hờn căm tỏa ngời…
(Đôi mất miền Nam-Lớp 6, trang 67)
Có lúc lại làm ra mới một cách sống sượng, ồn ào.
Chỉ có một việc phá bờ, nhưng tác giả đã đề lên:
Sáng nay lưỡi cuốc này
Phá đi thời đại cũ
Sáng nay tin vũ trụ
Bay tên lửa Liên Xô
Ta cứng xóa sạch bờ…
Mở trang thời đại mới
Ta vẫn nhìn lưỡi cuốc
Một ánh lứa lòe lên
Phải chăng ngọn lừa thiêng
Ta nhận tử tay
Đàng Mắt ta: chân trời sáng
Mắt ta: chăn trời cười
Thế hệ cứ tả tơi
Giấc mơ nhu biển cà
Ngày ấy lèn công xa…
(Sáng nay ta phá bờ – Lớp 7, trang 91)
Thật là đủ cả, từ cổ chí kim, từ thực đến mơ, từ trong nước đến tình hình thế giới!
Nhiều nhất ở đây vẫn là những bài sáo, câu sáo. Thậm chí có thể nói hình như các đồng chí chọn thơ đã dễ thích thú các bài sáo! Những cách nói sáo nhan nhản ở sách giáo khoa.
Chỉ ở một bài tôi đã nhặt:
Sống ở Thủ đô mà dạ để mười phương Nghìn khát vọng chất chồng mơ ước lớn…
Tưởng mình nghe thần thoại giữa chiêm bao Chúng tôi đi viết trang thần thoại mới
Rồi dựng lò đúc thép ớ Điện Biên (?)
Và còn dựng nơi đây không ước mộng thần tiên.
Rồi lại:
Súc ta đi vùn vụt với thời gian
Viết tiếp những trang thần thoại mới.
(Lên miền Tây -Phụ lục VẦN TUYẾN lớp 7, trang 9)
Và tôi nhặt ở một bài khác:
Mắt loe nghìn độ là gang
Dập thiêu hồn súng
Im hoang rụng rời
Ôi khóe mắt cháy tình sông núi
Mạnh như luồng bão nổi cồn giông
Mắt hun ngút lùa thành đồng
Sục sôi triệu triệu biển lùng Bắc Nam
(Đói mắt miền Nam – Lớp 6, trang 87)
Những chữ mơ ước, chiêm ho, thần tiên, thần thoại, cũng như những chữ lứa gang, thiêu hồn, luồng bão, ngút lửa… chẳng có tội vạ gì. Là chữ, thì chữ nào cũng rất quý. vấn đề là không phải cứ dùng nhiều chữ ấy thì có lãng mạn, cố nhiệt tình.
Về vần điệu, âm điệu.
Đây là vần ở trong thơ lục bát:
Làn roi còn vắt ngang hông
Cuộc đời ổ rạ lạnh lùng đêm khuya
Đêm nay thật sướng trong lòng
Cái đời đi ở không công hết rồi
(Đã em hoa ni- VĂN TUYẾN lớp 5, trang 3)
Và đây, là vần ờ tho tám chữ:
Như đàn chim Cũ đùt trong nắng mới
Tiếng hò reo xen giọng nói líu lô
Gió nghe phẩy tay vờn theo mái tóc
Mừng đàn em đến lớp học thân yêu
Hoặc:
Tường vôi trắng treo bản đồ Tổ quốc Bắc Nam
Trung chung một giải đất liền
Sông núi biển ruộng đồng hầm mỏ
Quê hương em giàu có dẹp xinh
(Trường em – Phụ lục VẦN TUYẾN lớp 6, trang 3)
Và cũng trong bài ấy, xao vần với hoa, vui vần với ngây như vậy. Chúng ta không có ý kiến gì với bài này nếu nó đăng trên báo, in ở sách hay ngay ở sách giáo khoa (mà ở phần tham khảo). Tác giả là một chiến sĩ ở miền Nam. Anh không có ý định làm văn. Anh chiến đấu. Ngoài cây súng, anh thêm cây bút. Cây bút dù có thô sơ, vẫn là cách mạng, vẫn là rất đáng yêu, đáng quý như một cái hầm chống thô sơ để giết quân thù. Ban tu thư, trong trường hợp này có mấy cách làm: Thơ của miền Nam hiện nay có rất nhiều bài hay, nên chọn những bài ấy thay cho bài này.
Từ khóa tìm kiếm nhiều: thơ
của tố hữu, nha tho to huu
