Bài viết mới nhất
Thứ Tư, 22 tháng 7, 2015
Trong sóng nhạc cuồn cuộn, những ý nổi lên, nhu đẩy nhạc đi, như giữ nhạc lại. Và chính là cái hơi nhạc đã thúc dậy rồi lại phủ lên những ý này. Một đoạn thơ mà chỉ xem thôi thì không hiểu hết cái hay, phải đọc nó lên, để cho tất cả khả năng của nó biểu hiện ra trong âm nhạc.
Ở Tố Hữu, cái hoi dần tộc kết hợp khéo léo với màu sắc hiện đại:
Ở Tố Hữu, cái hoi dần tộc kết hợp khéo léo với màu sắc hiện đại:
Gà gáy sáng. Thơ ơi, mang cánh lửa
Hay bay đi! Con chim kêu trước cửa
Thêm một ngày xuân đến. Bình minh…
Hay bay đi! Con chim kêu trước cửa
Thêm một ngày xuân đến. Bình minh…
Những chuyện rất mới, những sụ việc cảm súc rất mới vào thơ, tự nhiên, không một chút chối tai:
Hôm nay mấy trung đoản tinh nhuệ
Đang hành quân lên hướng Tây thành Huế
Lại hôm nay… cứ thế… hôm nay
Tin miền Nam, máu cháy ngày ngày…
Đang hành quân lên hướng Tây thành Huế
Lại hôm nay… cứ thế… hôm nay
Tin miền Nam, máu cháy ngày ngày…
Ngay đến cái điệu lục bát là quen ru những ý cũ, tình xưa, ngày nay điệu lục bát ấy cũng chở được anh T. S:
Trăng đi qua núi qua rừng
Hỡi anh T. S. “Có ưng nhắn gì?”
– Qua rừng qua núi, trăng đi
Nhắn giùm với hạn: “Có khi mình về”.
Hỡi anh T. S. “Có ưng nhắn gì?”
– Qua rừng qua núi, trăng đi
Nhắn giùm với hạn: “Có khi mình về”.
“Mình” ở đây cũng không là “ta” với “mình” nữa. “Mình” ở đây rất hiện đại. Câu thơ lục bát ở đây như sống một đòi sống khác ở Kiều, ở ca dao hay ở những truyện nôm xưa.
Cái gì làm cho Tố Hữu trong khi có những tim tòi hiện đại vẫn giữ được màu sắc dân tộc ấy? Tôi nghĩ đấy là nhờ nội dung, nhờ cách cảm xúc, nhờ phương pháp tạo hình, nhờ chữ nghĩa. Nhưng đây cũng là nhờ ở cái man mác, mơ ho (nhưng rất rõ rệt này) là cái âm nhạc của thơ anh.
Bỏ âm nhạc đi, đấy là những câu rất tây. Lồng âm nhạc vào, đó lại là những câu rất Việt. Âm nhạc như cái hồn dán tộc theo sát các ý của thi sĩ, làm cho vừa hiện đại, lại vừa rất Việt Nam. Không ai có cảm giác bàn Em ơi… là viết về một đề tài ở nước ngoài cả.
Nhung cân đồng cân ra cho kỹ, thì có đôi khi anh còn chua thực táo bạo về phương hướng hiện đại. Một số chữ anh dùng còn chưa thực mới, hay chưa chịu đổi mới: “tan nát thịt, mmg vấn hồn”, “như sắt, như đồng”… Một số câu của anh còn phảng phất cái hoi xưa xưa cũ cũ.
Cái gì làm cho Tố Hữu trong khi có những tim tòi hiện đại vẫn giữ được màu sắc dân tộc ấy? Tôi nghĩ đấy là nhờ nội dung, nhờ cách cảm xúc, nhờ phương pháp tạo hình, nhờ chữ nghĩa. Nhưng đây cũng là nhờ ở cái man mác, mơ ho (nhưng rất rõ rệt này) là cái âm nhạc của thơ anh.
Bỏ âm nhạc đi, đấy là những câu rất tây. Lồng âm nhạc vào, đó lại là những câu rất Việt. Âm nhạc như cái hồn dán tộc theo sát các ý của thi sĩ, làm cho vừa hiện đại, lại vừa rất Việt Nam. Không ai có cảm giác bàn Em ơi… là viết về một đề tài ở nước ngoài cả.
Nhung cân đồng cân ra cho kỹ, thì có đôi khi anh còn chua thực táo bạo về phương hướng hiện đại. Một số chữ anh dùng còn chưa thực mới, hay chưa chịu đổi mới: “tan nát thịt, mmg vấn hồn”, “như sắt, như đồng”… Một số câu của anh còn phảng phất cái hoi xưa xưa cũ cũ.
Từ khóa tìm kiếm nhiều: thơ
của tố hữu, nha tho to huu
