Bài viết mới nhất
Thứ Hai, 27 tháng 7, 2015
25.000 tướng tá, sĩ quan và binh lính Mỹ cầm súng đến miền Nam Việt Nam, chúng đã gây ra bao nhiêu tội ác. Tiếc rằng hình ảnh của chúng chưa xuất hiện rõ trong tập sách này. Nhưng cái nguy hiểm của chù nghĩa thực dân mới là ở chỗ ấy. Là ở chỗ những người Mỹ đi cướp nước hiện nay không cần chường mặt mình ra, không cần góp máu mình vào, chỉ cần âm mưu, chỉ cần đô-la và súng đại bác là đã thực hiện được những tội ác của chúng. Can, một nhân vật có đứa em bị lùa đi lính cho đội quân “quốc gia” của Mỹ – Diệm đã nghĩ:… “Ai gói đứa em tội nghiệp của Can vào bộ áo quần Mỹ, nhét súng Mỹ vào tay nó, đấy nó ra gác xe cho thằng chi huy Mỹ, bắt thằng em ấy bắn lại Can? Lại Mỹ nữa, đâu đâu cứng Mỹ, cái gì cứng Mỹ trong cái đồn ghê tởm này”.
Chủ nghĩa đế quốc phạm nhiều tội ác khác nhau trên các kinh tuyến, vĩ tuyến: giết người da đen ở chỗ này, ném bom vi trùng và hóa học ở chỗ khác, ở chỗ khác nữa thì là rót nọc độc và chất bẩn vào tâm hồn của con người, lùa vào trại tập trung không những chỉ có đàn bà, trẻ con mà ngay cả các nhà sư, các người hành giáo…
Tội ác nào mới là tội ác lớn nhất? Mỗi người tùy theo chỗ đứng riêng sẽ có một nhận xét khác nhau. Riêng tôi, tôi nghĩ điều sau đây cũng là một tội ác lớn của chủ nghĩa đế quốc: là đến mỗi noi nào, hoặc bằng lửa đạn, hoặc bằng vàng, hoặc bằng những âm mưu lừa bịp, nó tạo ra những con người theo hình của nó. Cái tên chỉ huy đã tra một bà cụ già bằng mẹ nó và một người đàn bà gần như vợ nó. Cái tên ngụy binh khi gác cứ nghe tiếng đồng hồ “tích tắc… tích tắc” ra là “Việt cộng, Việt cộng”, lúc ra trận, thì cầm súng Mỹ bắn vào cả trẻ thơ. Cái cô nữ sinh trong trắng kia, bị lối sống xa hoa Mỹ giúi xuống đống bùn và sắp sửa cầm cái thẻ gián điệp C.127. Họ được đúc theo hình ảnh của ai? – Của Mỹ.
Bàn tay lông lá của bọn lái súng và lái vàng đả nắm lấy chất bột tinh khiết của nhân loại, nhào nặn lại, mong đẻ ra một kiểu “phế phẩm về nhân loại” không giống Người (như ta nghĩ), không giống Chúa (như Kinh Thánh nói), mà giống những kẻ khát máu ở Lầu Nấm Góc và Tòa Nhà Trắng, một “hình thù” nhân loại mang dao găm và bình xăng đốt nhà, nhãn hiệu USA.
Đọc thêm tại:
Chúng ta cần thấy chất thép nhọn sắc hơn, và tiếng xung phong hào hùng hơn trong thơ các bạn. Phải cất cao hơn tiếng nói của lý tưởng cách mạng trong thơ. Cái lý tưởng thôi thúc ám ảnh đến thành một tâm tiếng. Và chính với đôi mắt của tâm trạng đầy lý tưởng ấy mà nhà thơ sẽ nhìn hiện thực của cuộc đời, làm cho độc giả khi đọc thơ ta, họ không hiểu họ đang thấy một cảnh thực tế hay là nghe một tâm trạng nữa.
Một điểm thứ hai, tôi cũng muốn gợi ý cùng các bạn trẻ. Là làm sao cho thơ của các bạn, của các bạn sau các bạn, mỗi ngày càng thêm có màu sắc dân tộc. Nói đến cuộc sống xã hội chủ nghĩa hiện nay, Tố Hữu không bao giờ quên Trần Phú, Minh Khai, không quên ba mươi năm hơn của Đảng, cũng không quên cả cái hồn Nguyễn Trãi và giọt lệ chảy quanh cô Kiều thuở trước. Nguyễn Đình Thi nghe tiếng rì rầm trong đất tự thời xưa. Xuân Diệu, Huy Cận, Tế Hanh luôn luôn gắn bó mơ ước của mình về xã hội tương lai với những xúc động về kháng chiến ngày nay, về cha ông cày cuốc trong quá khứ. Chúng ta sinh ra trên một đất nước bốn nghìn năm. Giữa năm kỷ niệm ba mươi lăm năm tuổi Đảng, bảy mươi lăm năm tuổi Bác Hồ, hai trăm năm ngày sinh của Nguyễn Du, ta cần phải có ý thức hơn nữa về cái. thời gian đã trôi qua trên đất nước ta, về cái dòng lịch sử đã làm ra ta đó.
Tôi cảm thấy như những xúc động sâu xa về dân tộc chưa làm nền cho những sáng tác trong tập thơ này.
Trước khi chấm hết, tôi xin các bạn trẻ hãy cùng tôi cám ơn các bạn thơ trong tổ thơ của Nhà xuất bản Văn Học, đã tận tụy làm việc trong một năm trời, chọn lọc trong một nghìn năm trăm bài thơ trên các báo, các bản thảo, để cuối cùng, chúng ta có được tập thơ này. Đấy là một gương làm việc đáng quý của những người cũ trong nghề đối với các bạn đi sau.
Mong rằng Nhà xuất bản sẽ tiếp tục cho ra những tập như thế này trong những ngày sắp đến, góp phần vào việc phát hiện, bồi dưỡng những cây bút mói, tạo nên một đội ngũ đông đúc, hùng mạnh, đủ người và đủ sức phục vụ cho công cuộc xây đựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và tiêu diệt đế quốc Mỹ, giải phóng miền Nam Tổ quốc chúng ta, đủ người và đủ sức ca ngợi cái lý tưởng cộng sản chủ nghĩa đang là mặt trời chói lọi của tất cả nhân loại.
Từ khóa tìm kiếm nhiều: các
bài thơ của tố hữu, tac gia to
huu
Còn nhiều ưu điểm và nhược điểm của tập thơ cần phải nói đến. Nhưng tôi muốn dành những dòng còn lại để nói về một vấn đề này, có lẽ nó không chỉ đụng chạm đến các bạn trẻ ở quyển thơ này, mà còn muốn vươn đến các bạn trẻ đang làm thơ khác, là làm sao cho ngọn lứa lý tưởng trong thơ của thế hệ trẻ bừng cháy thêm lên.
Đây là một tập thơ tốt. Thái độ của các bạn trẻ đối với Đảng, nhân dân, đất nước, chế độ xã hội chủ nghĩa, đấu tranh thống nhất nước nhà… rất là trân trọng. Nhưng hãy gập tập sách lại, lắng nghe, lắng nghe! Hình như sức nặng chua nhiều. Hình như lớng ta chưa thực được đào sâu, trí ta chưa thực được nâng cao lắm. Tập thơ có tình, nhưng cảnh vẫn lấn tình. Tập thơ nói đến lý tưởng xã hội chủ nghĩa, lý tường tiêu diệt đế quốc Mỹ, giải phóng miền Nam… nhưng lý tường ở đây chưa thành một sức mạnh thôi thúc.
Tôi bỗng nhớ đến những bài thơ của Tố Hữu, khi anh mười bảy, mười tám tuổi. Có lẽ lúc ấy anh chưa tả gì nhiều về các cảnh sống, anh chưa tìm ra lắm chi tiết về cuộc đời, nhưng lý tưởng cộng sản của anh, nhiệt huyết hoài bão cách mạng của anh đã làm anh đi qua nền văn học như một sức mạnh thức tỉnh. Người ta không thể ngồi vên trước ngọn lửa và cơn gió ấy. Các bạn trẻ chúng ta ngày nay sống vào một thời mà Tố Hữu ngày xưa phải thèm thuồng. Bao nhiêu sự việc vĩ đại đang diễn ra mỗi phút, mỗi giây trên đất nước, trên thế giới và trong lớng mình nữa. Không phải một dân tộc ta đang trỗi dậy mà hàng trăm dân tộc đang tháo xích xiềng. Không phải chỉ có hoa hồng, tình yêu, gốc lúa, bờ tre mới làm xúc động lớng người, mà có những ngày ta xúc động, khóc cười vì một luận điểm, một bản tin, một cái tên người như tên Rosenberg hay Nguyễn Văn Trỗi. Ngay trong cách cày bùa một cánh đồng, việc dựng xây một nhà máy… phải có bao nhiêu suy nghĩ tìm tòi, vật vã của Đảng, của nhân dân.
Lẽ ra tất cả những điều ấy sẽ làm náo động thơ của các cây bút trẻ hơn nữa. Ở đây, thơ ấy còn đúng mực, hiền lành:
Nay ở trong thơ nên có thép
Nhà thơ cứng phải biết xung phong…
(Thơ Hồ Chi Minh)
Từ khóa tìm kiếm nhiều: tho
cua to huu, tác giả tố hữu
Nhờ tình yêu quê hương đất nước sâu sắc, Bếp lửa của Bằng Việt không quanh quần chỉ là một bài thơ bà cháu riêng tây. Cảnh bộ đội ở nhà dân rồi lại ra là một cảnh cơm bữa hằng ngày, nhưng tình yêu nhân dân, lớng mong mỏi thống nhất, đã làm cho bài thơ Lớng mẹ của Xuân Quỳnh xúc động như những bài về loại này viết trong thời kỳ kháng chiến. Đài quan trắc khí tượng là một đề tài khá khô khan, nhung Vũ Quần Phương gửi vào đó lớng yêu Tổ quốc, và cái đề tài khoa học đó trở thành tình cảm. Nhật ký yêu đương của Phạm Tiến Duật dễ rơi vào cái bẫy cô đơn của những đề tài hiu hắt, nhưng ở đây tình yêu lao động, lòng nô nức thi đua một người làm việc bằng hai, đã làm cho câu chuyện của hai người quyện với cuộc sống mọi người:
Em gieo lạc, hạt kèm hai,
Tình cây có lứa, tình người có đôi…
… Sáng ngời đôi ánh đèn pha,
Song song xem thể hai ta bước cùng…
Còn gì “giả” hơn cái tứ của Thái Giang: dầu gió mùa đông bắc có đem lại tin vui gì thì nó vẫn là của thiên nhiên ta chưa chế ngự được, nó vẫn rét và không ai mở cửa ra đón gió mùa đông bắc cả. Nhưng cái tình cảm chân thành của anh đối với cuộc sống xã hội chủ nghĩa ở nước ta và nước bạn đã làm anh vượt lên cái tứ giữ mà có một bài thơ thực. Trúc Thông, Nguyên Mỹ có những bài thơ đáng yêu cũng nhờ cái tình thực ấy. Cái tình thực đã vượt lên trên các cái tứ cấu tạo cheo leo. Dù với lòi văn trau chuốt của Phạm Ngọc Cảnh hay chất phác như của Nguyễn Vũ Tiềm, ở đâu có được thơ hay, chính cũng nhờ các tác giả có tình cảm chân thật đối với những sự việc mình biểu hiện.
Từ khóa tìm kiếm nhiều: thơ
của tố hữu, nha tho to huu
Thơ viết về cuộc sống mới những năm trước đây thường dễ rơi vào những bệnh sau này: Hoặc đấy là những bản tin, kể tên việc, tên người, tên địa phương, con số… nhung chẳng cho ta thấy rõ máu thịt, hình thù gì cả. Hoặc đấy là những mảng sống khá dồi dào, nhung đất lẫn với vàng hỗn độn, xô bồ, tác giả thấy gì ở đòi thì cứ thế bê vào thơ, tự nhiên chủ nghĩa, không chọn lọc. Hoặc ngược lại, tác giả đã chọn lọc cuộc sống theo một quan niêm thi vị hóa khá lỗi thời, chỉ có cái gì “đèm đẹp”, “nên thơ” thì mới đưa vào thôi: nắng phải là nắng vàng, lứa phải là lúa biếc, huy hiệu Đoàn thì phải huy hiệu Đoàn lấp lánh… mới được vào thơ. Cùng với quan niệm hình thức này, là việc “lên gân”, nhồi nhét các chữ ầm ỹ, ồn ào vào trong lời văn ca tụng cuộc sống.
Thực ra khó lòng mà ngay một lúc – ngay từ lúc đầu – đã có thể tránh khỏi các tật bệnh ấy. Thơ văn xưa nay chỉ làm hiển thánh con phượng, con oanh, cây liễu, cây hồng… mà bây giờ ta muốn nó nói đến cây lúa, cây ngô, động cơ đi-ê – gien, cần trục… Thơ văn xưa nay ăn quen trên những miếng đất nhỏ là cái đời riêng cá nhân mỗingười, nay lại có tham vọng nói đến cuộc sống vĩ đại của Tổ quốc, nhân dân, nói đếm những vấn đề chính trị, đến các luận điểm cách mạng. Cố nhiên nó phải trả cái giá của những sự chập choạng, tìm tòi, thử thách bước đầu. Nhưng nhờ chịu đựng, trải qua những tật bệnh và những thử thách ấy, thắng nó, vượt lên nó, mà thơ mới có cái sức khỏe hồng hào ngày nay. Có phải trong tập thơ này các chứng bệnh cũ vẫn đang còn? Nhưng rõ hơn, rất rõ, là cái nhuần nhuyễn của cây bút khi nói đến cuộc sốngmới. Cuộc sống mói có hình thù, xương thịt, có nhữngchi tiết sinh động đáng yêu.
Không ai gọi chủ nghĩa hiện thực của ta là nghĩa tả chân hay tả thực nữa, mặc dù chúng ta tả khá chán thực cuộc đời. Tập thơ của một nhà thơ hiện thục xã hội chủ nghĩa phải tả cảnh. Nhưng chỉ tả cảnh không thôi, chỉ tả nhà cửa, máy móc, súng ống, núi sông, lao động không thôi thì đâu có gọi là thơ! Nhà thơ không phải chỉ có thấy gì là tả nấy. Ảnh thấy những cái ấy, nhưng anh đã xúc động, cảm nghĩ thế nào? Và chính là anh phải biểu hiện cả cái sự việc khách quan cộng với cái tâm tình chủ quan của anh thì mới thành thơ được. Có con mắt, còn phải có khối óc, tấm lớng. Tập thơ này đáng yêu, vì đồng thời với việc làm cho ta thấy cuộc sống, nó còn làm cho ta yêu cuộc sống. Chính cái tình yêu này nó làm cho ta đánh giá đúng các sự vật.
Từ khóa tìm kiếm nhiều: thơ
tố hữu, nhà thơ tố hữu
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)